Stel je voor: de website van je gemeente ligt plat, je afspraak voor een identiteitskaart kan niet door en niemand weet wat er moet gebeuren. Dat scenario is in Vlaanderen geen fictie. Vlaamse gemeenten hebben geen concreet plan om te reageren op een cyberaanval.
Die bevindingen komen niet uit de lucht. Volgens berichtgeving van hln.be zijn er bij de lokale besturen digitale kwetsbaarheden vastgesteld. Ook nieuwsblad.be bevestigt dat gemeenten geen actueel plan hebben om digitale incidenten op te vangen.
Wat betekent dat in de praktijk?
Een gemeente zonder noodplan weet niet direct wie er moet optreden als de systemen platliggen of gevoelige data worden gegijzeld. Vaak ontbreekt het aan duidelijke afspraken over:
- wie verantwoordelijk is voor de crisiscommunicatie;
- hoe back-ups moeten worden hersteld;
- welke externe experts moeten worden ingeschakeld.
Het gevolg: essentiële diensten voor burgers vallen langer uit en het herstel na een inbreuk verloopt trager.
Waarom zijn gemeenten kwetsbaar?
De digitalisering van de overheid maakte de dienstverlening efficiënter, maar vergroot tegelijk het risico. Gemeenten zonder gestructureerd IT-rampenplan zijn een makkelijker doelwit voor cybercriminelen.
De exacte aard van de kwetsbaarheden wordt niet in detail bekendgemaakt. Maar het aantal wijst op een structureel probleem in de digitale beveiliging van de lokale besturen.
Daarom klinkt de roep om een uniforme aanpak of ondersteuning vanuit een hoger overheidsniveau steeds luider. Individuele gemeenten beschikken vaak niet over de expertise of de middelen om complexe cyberdreigingen zelfstandig het hoofd te bieden.