Meerdere Vlaamse steden en instellingen breken per direct met de jongerenkerk Go Church. De aanleiding: een undercoveronderzoek van VRT NWS Pano en De Morgen. Daarin vertellen meer dan 30 (ex-)deelnemers over manipulatie, psychologische druk en uitbuiting.
Steden en universiteit zeggen de samenwerking op
De kerk verliest op korte tijd meerdere locaties. In Mechelen verbrak burgemeester Bart Somers meteen het contract met het Wijhuis Zuid-Mechelen. Volgens vrtnws.be hield de kerk daar bijeenkomsten onder een particuliere naam. Somers benadrukt dat de stad slachtoffers en hun families wil ondersteunen en hoopt dat politie en justitie ingrijpen. Hij laat ook weten dat de stad niet bezwijkt onder de assertieve reactie van een advocaat van de kerk, die de gemeente volgens hem probeerde te intimideren.
Ook de KU Leuven trad op. De universiteit schortte het gebruik van lokalen in het Maria Theresiacollege op. Go Church was daar erkend als studentenvereniging via LOKO, waardoor de huurkosten van ongeveer 50 euro per bijeenkomst werden gedekt. De universiteit zegt signalen over intimidatie, vernedering en ongeoorloofde druk zeer ernstig te nemen.
Ook in Sint-Niklaas en Turnhout is Go Church niet langer welkom. Volgens hln.be bekijkt men in Antwerpen en Turnhout bovendien hoe betrokken jongeren geholpen kunnen worden.
Wat is Go Church?
Go Church is een jongerenkerk met Afrikaanse oorsprong en hoort bij de internationale Lighthouse Group of Churches. Dat netwerk telt wereldwijd 7.649 kerken en miljoenen volgers op sociale media. In België was de beweging eerder actief onder de namen Mustard Seed Chapel International (MSCI) en Pleasant Surprise Church International (PSCI). Aan het hoofd staat de Ghanese bisschop Dag Heward-Mills, die volgelingen aanspreken als "profeet" of "Daddy".
De kerk is actief in Antwerpen (Berchem en Merksem), Boom, Brugge, Brussel, Duffel, Gent, Leuven, Mechelen, Sint-Niklaas en Turnhout, met wekelijks ongeveer 450 bezoekers. Online presenteert de kerk zich als een vrolijke gemeenschap van zang en dans. Ex-leden vertellen echter dat de organisatie een allesoverheersende invloed kreeg op hun relaties, studies, vrije tijd en financiën.
Politiek: "De samenleving mag niet blind zijn"
Minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) reageerde scherp op de onthullingen. Organisaties die mensen onder druk zetten of manipuleren, mogen volgens haar niet onopgemerkt blijven. Jongeren die zoeken naar identiteit en verbondenheid, zijn kwetsbaar voor dergelijke praktijken, stelt de minister volgens vrtnws.be. Zij pleit voor een sterkere omgeving en meer weerbaarheid via onderwijs en mediawijsheid.
Er is ook kritiek op de overheidscontrole van sektarische organisaties. Kamerlid Stefaan Van Hecke (Groen) stelt dat de overheid momenteel geen zicht meer heeft op dit probleem. Het Informatie- en Adviescentrum inzake de schadelijke sektarische organisaties (IACSSO) bestaat weliswaar sinds 1998, maar volgens Van Hecke voert de Staatsveiligheid deze opdracht niet meer actief uit sinds een besluit van de Nationale Veiligheidsraad in 2015. Een rapport van Comité I uit 2021 zou dat bevestigen, schrijft vrtnws.be. Daardoor wordt de wetgeving niet langer effectief nageleefd.