In diverse Belgische politiezones vindt een verschuiving plaats waarbij burgerpersoneel taken overneemt die wettelijk enkel voorbehouden zijn aan beëdigde politieambtenaren. Het Controleorgaan op de Politionele Informatie (COC), de onafhankelijke instantie die toeziet op het beheer van politiedata, slaat alarm over deze ontwikkeling. Volgens de waakhond ontstaat er een gevaarlijke situatie waarin de wettelijke kaders worden genegeerd.
De kern van het probleem draait om de toegang tot en de verwerking van vertrouwelijke politionele informatie. Politieambtenaren leggen een eed af en vallen onder een specifiek tuchtrecht, waardoor zij strikt gecontroleerd worden bij het raadplegen van databanken. Burgerpersoneel beschikt niet over deze status en bevoegdheden. Wanneer zij toch gevoelige taken uitvoeren, ontstaat er een juridisch vacuüm. Zo meldt hln.be dat er sprake is van een "hellend vlak", waarbij tijdelijke noodgrepen dreigen uit te groeien tot een permanente praktijk.
Deze trend wordt grotendeels gedreven door de aanhoudende personeelstekorten binnen de Belgische politie. Om de dagelijkse operaties draaiende te houden, worden administratieve medewerkers vaker ingezet voor werkzaamheden die verder gaan dan louter ondersteuning. Hoewel dit op korte termijn een oplossing lijkt voor de werkdruk, waarschuwt het COC voor de gevolgen op lange termijn. De inzet van niet-beëdigd personeel voor bevoegd taken kan namelijk leiden tot ernstige complicaties in de rechtszaal, bijvoorbeeld wanneer de bewijsvoering in een dossier wordt aangevochten omdat de informatie door onbevoegden is verwerkt.
Daarnaast is er een aanzienlijk risico voor de privacy van burgers. Omdat burgerpersoneel niet aan dezelfde wettelijke vereisten voldoet als ambtenaren, is de controle op de toegang tot gevoelige gegevens minder strikt. Dit kan de integriteit van politionele onderzoeken ondermijnen. In de berichtgeving van wordt benadrukt dat deze praktijk onaanvaardbaar is vanuit het oogpunt van de rechtsstaat.
Het COC adviseert daarom dringend om de huidige gang van zaken onmiddellijk te stoppen. De waakhond stelt dat efficiëntie binnen de politiezones nooit een rechtvaardiging mag zijn om de legaliteit opzij te schuiven. Er moet een strikt onderscheid blijven tussen ondersteunende functies en taken die een wettelijke bevoegdheid vereisen. De politiezones worden opgeroepen hun interne processen te herzien om te garanderen dat burgerpersoneel geen bevoegdheden uitoefent die zij wettelijk niet bezitten.
De ernst van de situatie is groot, aangezien het aantoont dat de controle op datatoegang in sommige zones onvoldoende was. De komende periode zal uitwijzen of de politiezones de aanbevelingen van het COC overnemen en structurele stappen zetten om de scheiding tussen ambtenaren en burgers te herstellen. Zoals beschreven door , is onmiddellijke actie noodzakelijk om verdere juridische risico's te vermijden. De focus moet terugkeren naar een strikte naleving van de wet, ongeacht de personele tekorten. Volgens de analyse van is de huidige trend een directe bedreiging voor de correcte uitvoering van het politiewerk.