Een team onder leiding van NASA werkt aan een ambitieus plan om voor het eerst directe beelden te maken van rotsachtige planeten buiten ons eigen zonnestelsel. Het concept, dat bekendstaat als het Hybrid Observatory for Earth-like Exoplanets (HOEE), zet in op een unieke samenwerking tussen hardware in de ruimte en geavanceerde optische instrumenten op de grond.
Het fundamentele probleem bij het observeren van exoplaneten is het extreme contrast tussen een ster en de planeten die eromheen draaien. Omdat een ster in het optische spectrum een miljard keer helderder is dan een planeet, wordt het zwakke licht van die laatste volledig overstemd. Volgens universetoday.com zijn huidige instrumenten, waaronder de James Webb-telescoop en het toekomstige Coronagraph Instrument van de Roman Space Telescope, niet in staat om dit specifieke type aardse werelden direct waar te nemen.
Om deze hindernis te overwinnen, stelt het team een zogenaamde 'starshade' of occulter voor. Dit gigantische scherm wordt in de ruimte gepositioneerd, precies tussen de doelster en de telescoop op aarde. Door een kunstmatige eclips te creëren, wordt het sterlicht geblokkeerd voordat het de aardatmosfeer bereikt, waardoor het gereflecteerde licht van de planeet wel zichtbaar wordt voor astronomen.
De technische vereisten voor dit scherm zijn enorm. Zo beschrijft een ontwerp dat bestaat uit een centrale schijf van 50 meter diameter, voorzien van 48 uitsteeksels in de vorm van bloemblaadjes van elk 24,5 meter. Om de benodigde precisie te bereiken, moet het object in een elliptische baan op ongeveer 175.000 kilometer afstand van de aarde manoeuvreren. Voor de exacte positionering, waarbij een nauwkeurigheid van zes meter vereist is, zouden micro-stuwraketten op basis van heet waterstofgas kunnen worden ingezet.
Het project is bedoeld om te koppelen aan de grootste telescopen ter wereld, zoals de Extremely Large Telescope (ELT) in Chili. Met deze hybride opstelling zouden planeten in systemen tot ongeveer twintig lichtjaar afstand kunnen worden bestudeerd. Vladimir Airapetian, een senior astrofysicus bij het NASA Goddard Space Flight Center, legt in uit dat het onderdrukken van de sterrenschittering buiten de atmosfeer een "perfecte schaduw" werpt, wat een veel efficiëntere methode van observatie mogelijk maakt.
Voor de verdere realisatie van dit concept is financiering nodig. Het team heeft hiervoor een aanvraag ingediend bij het NASA Innovative Advanced Concepts (NIAC) programma. Zoals vermeld via , hoopt men dat de financiering voor Phase B tegen 2027 wordt toegekend, zodat de technische ontwikkeling van het hybride observatorium kan worden versneld.