De Europese Unie wil veel zichtbaarder aanwezig zijn in het Noordpoolgebied. De Europese Commissie heeft daarvoor een nieuwe strategie opgesteld, gedreven door de toenemende concurrentie tussen wereldmachten die strijden om militaire posities, grondstoffen en vaarroutes.
Volgens berichtgeving van vrtnws.be is die nieuwe strategie nodig omdat de stabiliteit in de regio niet langer vanzelfsprekend is. De vorige strategie uit oktober 2021 draaide vooral om de Green Deal. Sindsdien is de geopolitieke context drastisch veranderd: Rusland viel Oekraïne binnen, Rusland en China breidden hun aanwezigheid in het gebied uit, en de Verenigde Staten toonden eerder al interesse om Groenland over te nemen.
Voorzitter Ursula von der Leyen benadrukte tijdens een toespraak in het Europees Parlement in Straatsburg dat de EU moet handelen wanneer territoriale integriteit en soevereiniteit onder druk staan. De focus van de nieuwe aanpak verschuift daardoor stevig richting veiligheid en economische belangen.
Kabels bewaken, schaduwvloot opsporen
Een centraal onderdeel van het plan is een veiligheidshub die onderzeese kabels moet bewaken, beschermen en herstellen. Op termijn moet die hub ook illegale visserij en schepen van de Russische schaduwvloot opsporen.
Daarnaast wil de Commissie bijdragen aan de aanleg van een beveiligde onderzeese kabel tussen de EU en Groenland. Dat project moet uitgroeien tot een breder toekomstig netwerk dat via Canada tot Zuid-Korea en Japan reikt.
Meer ijsbrekers nodig
Naast digitale infrastructuur wil de EU ook fysiek sterker staan in de ijzige wateren. De Commissie stelt dat de EU over meer ijsbrekers moet beschikken. Lidstaten zouden hun capaciteiten kunnen bundelen en delen, en er wordt gekeken naar gemeenschappelijke aankopen van deze schepen.
De arctische ambities van de EU sluiten aan bij plannen van individuele lidstaten. België streeft er bijvoorbeeld eerder al naar om waarnemend lid te worden van de Arctische Raad. De bredere ambitie van de EU, zoals ook vermeld in een bericht van hln.be, is om een tegenwicht te vormen tegen grootmachten zoals de Verenigde Staten, Rusland en China in dit strategisch cruciale gebied.