Een grootschalig onderzoek wijst uit dat ernstige COVID-19-infecties virussen kunnen reactiveren die normaal gesproken latent in het lichaam aanwezig zijn. Deze heractivatie wordt in verband gebracht met slechtere klinische uitkomsten, auto-immuunziekten en de ontwikkeling van long COVID.
Wetenschappers van onder meer de University of Texas at Austin en het Boston Children's Hospital hebben ontdekt dat een ernstig verloop van COVID-19 een "leger" aan sluimerende virussen in het lichaam kan wekken. Volgens een studie gepubliceerd in het tijdschrift nature.com kan dit proces leiden tot aanzienlijke complicaties, waarbij vooral de reactivatie van anellovirussen een sterke link vertoont met het ontwikkelen van long COVID.
Omvangrijk onderzoek naar virusreactivatie
Het onderzoek was gebaseerd op een observationele analyse van 1.154 gehospitaliseerde COVID-19-patiënten. Deze patiënten maakten deel uit van de studie 'Immunophenotyping Assessment in a COVID-19 Cohort' (IMPACC). Tussen mei 2020 en maart 2021 werden in 20 Amerikaanse ziekenhuizen meer dan 200.000 monsters verzameld, waaronder bloedcellen, neusswabs en endotracheale aspiraten.
Uit deze data, die meer dan een miljard datapunten opleverden, bleek dat bij een deel van de opgenomen patiënten sluimerende virussen opnieuw actief werden. Een uniek aspect van deze studie is dat de onderzoekers keken naar het RNA van actief replicerende virussen, in plaats van enkel naar antilichaamreacties, wat een nauwkeuriger beeld geeft van actieve infecties. Volgens informatie van umn.edu dragen de meeste mensen constant acht tot twaalf over het algemeen onschadelijke virussen bij zich, die onder invloed van fysiologische stress, zoals een ernstige infectie, kunnen reactiveren.
De rol van herpesvirussen en anellovirussen
Verschillende bekende virusfamilies die in reservoirs in het lichaam schuilen, werden geïdentificeerd. Hieronder vallen het Epstein-Barr-virus (EBV), dat mononucleose veroorzaakt, en het cytomegalovirus (CMV). Hoewel deze virussen bij veel gezonde mensen geen symptomen veroorzaken, kunnen ze bij COVID-19-patiënten opnieuw actief worden.
Naast deze bekende virussen wezen de resultaten op een specifieke, minder begrepen virusfamilie die sterk geassocieerd is met blijvende fysieke invaliditeit en de kenmerkende symptomen van long COVID, zoals extreme vermoeidheid. Zoals beschreven door sciencedaily.com, biedt deze ontdekking nieuwe aanwijzingen over waarom sommige patiënten veel moeite hebben met herstellen na de initiële infectie.
Impact op de medische praktijk
Hoewel de studie niet definitief kan bewijzen dat de reactivatie van virussen de directe oorzaak is van alle symptomen, is de schaal van het onderzoek indrukwekkend. Danny Altmann, een immunoloog aan het Imperial College London, noemt het de meest uitgebreide dataset tot nu toe over virusreactivatie bij COVID-19, zoals vermeld door globalhealthcare-eq.org.
De bevindingen suggereren dat de impact van SARS-CoV-2 verder gaat dan de primaire infectie alleen. Het kan de immuunbalans zodanig verstoren dat het lichaam de controle over latente virussen verliest. Volgens de University of Texas at Austin zou dit inzicht de manier waarop artsen ernstige infecties begrijpen kunnen herformuleren en mogelijk leiden tot nieuwe strategieën om deze reactivaties te voorkomen of te behandelen.