De Europese Commissie heeft aangekondigd dat het grens- en kustwachtagentschap Frontex een veel prominentere rol zal gaan spelen in het deportatiebeleid van de Europese Unie. Volgens berichtgeving van vrtnws.be wil de Commissie het agentschap uitbouwen tot het centrale EU-orgaan voor terugkeer en deportatie, waardoor de bevoegdheden van de organisatie aanzienlijk worden uitgebreid.
Tot op heden richtte Frontex zich hoofdzakelijk op de bewaking van de Europese kustlijnen en buitengrenzen, terwijl het de lidstaten ondersteunde bij de terugkeer van personen zonder wettig verblijf. De schaal van deze ondersteuning was reeds aanzienlijk; in de eerste helft van dit jaar begeleidde het agentschap de terugkeer van circa 33.000 mensen naar hun land van herkomst. Ondanks een dalende trend in illegale migratie naar de EU over de afgelopen jaren, blijft het onderwerp een prioriteit in de Europese politiek. Om deze reden zijn er recentelijk hervormingen doorgevoerd om de terugkeerprocedures van de 27 lidstaten beter op elkaar af te stemmen.
Nieuwe structuren en bevoegdheden
Om dit nieuwe beleid te implementeren, kondigde Eurocommissaris voor Migratie Magnus Brunner aan dat er een Europees coördinatiecentrum voor terugkeer en deportaties zal komen. Dit centrum zal worden gevestigd op het hoofdkwartier van Frontex in Warschau en zal belast zijn met het aansturen van de uitwijzingen van mensen zonder verblijfsrecht. Een opvallende uitbreiding van de macht van het agentschap is dat Frontex voortaan ook de bevoegdheid krijgt om terugkeeroperaties uit te voeren buiten het grondgebied van de Europese Unie.
Daarnaast wordt de operationele slagkracht van het agentschap verhoogd. De Commissie streeft naar een snellere reactie bij plotselinge migratiecrisissen in lidstaten door de inzet van een snelle interventiemacht. Ter ondersteuning hiervan wordt een nieuwe reserve van 17.000 agenten gecreëerd.
Zorgen over mensenrechten
De verschuiving in het beleid gaat gepaard met kritiek. Volgens vrezen mensenrechtenorganisaties dat de zogenaamde terugkeerhubs, waarin Frontex waarschijnlijk een rol zal spelen, kunnen ontaarden in 'vergeetputten' voor migranten. Deze centra zouden een risico vormen voor de rechten van de mensen die er worden vastgehouden.
Met deze hervormingen zet de Europese Unie in op een meer gecentraliseerde en krachtigere aanpak van deportaties, waarbij de grensbevakking en de feitelijke terugkeer van migranten steeds nauwer met elkaar worden verbonden onder de regie van Frontex.