Het Verenigd Koninkrijk kan buitenlandse spionagesatellieten die dicht op Britse satellieten afkomen momenteel nauwelijks zelfstandig opsporen. Om dat tekort te dichten, zoekt het Britse defensie- en inlichtingenapparaat nu hulp bij een onverwachte groep: civiele astronomen en academische instellingen. Het doel is een eigen, onafhankelijke capaciteit voor ruimtebewaking op te bouwen.
De dreiging van 'inspectiesatellieten'
De aanleiding is de technologische voorsprong van Rusland, China en de Verenigde Staten. Die mogendheden beschikken over geavanceerde systemen die niet alleen informatie verzamelen, maar speciaal zijn ontworpen om andere satellieten te observeren. Volgens een artikel van newscientist.com kunnen zulke toestellen — zoals de Amerikaanse Boeing X-37B — lang in een baan om de aarde blijven en daar andere objecten nauwgezet naderen.
Het gevaar: een spionagesatelliet kan heel dicht bij een doelwit komen en zo elektromagnetische signalen opvangen of radio-transmissies onderscheppen. Mark Norris, astrofysicus aan de University of Lancashire, legt uit dat deze objecten worden ingezet om het uiterlijk van andere satellieten te bestuderen en hun communicatie te monitoren. Juist die onopvallende bewegingen zijn voor het Verenigd Koninkrijk nu lastig te detecteren.
Zoektocht naar kostenefficiënte oplossingen
Zelf satellieten bouwen die hun baan flink kunnen wijzigen om andere objecten te achtervolgen, is extreem duur. Om die kosten te beperken én minder afhankelijk te worden van Amerikaanse inlichtingen, onderzoekt de Britse overheid hoe industrie en universiteiten kunnen bijdragen aan de ruimtebewaking.
Er worden grofweg twee richtingen verkend. De eerste: kleinere en goedkopere inspectiesatellieten produceren. De tweede: de surveillance volledig vanaf de grond organiseren. Die tweede optie geldt als een aanzienlijk goedkoper alternatief voor het de ruimte in sturen van dure hardware.
De kracht van grondobservatoria
Hier komen de astronomen in beeld. Met krachtige telescopen op aarde kunnen ongebruikelijke manoeuvres van buitenlandse satellieten worden vastgelegd. Een voorbeeld is het Roque de los Muchachos-observatorium op La Palma in Spanje. Grondstations zoals dat kunnen helpen om de posities van objecten in de ruimte nauwkeurig in kaart te brengen.
Norris benadrukt dat de civiele sector methoden aanreikt om monitoring vanaf de grond veel toegankelijker te maken. Door militaire behoeften en wetenschappelijke astronomie te combineren, hoopt het Verenigd Koninkrijk een eigen waakzaamheid in de ruimte te creëren. Zo kan het land sneller en zelfstandiger reageren op spionageactiviteiten rond eigen satellieten, zonder uitsluitend te leunen op gedeelde informatie van bondgenoten. Volgens newscientist.com is die samenwerking essentieel om de nationale veiligheid in een steeds drukker wordende ruimte te waarborgen.