Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Ben Weyts (N-VA) is een nieuw initiatief gestart om de staat van standbeelden en gedenktekens in Vlaanderen te verbeteren. De campagne, die de naam 'Beeldschone Verhalen' draagt, beoogt het opfrissen van minstens 150 beelden en monumenten verspreid over het hele Vlaamse grondgebied.
De officiële start van de campagne vond plaats in Aalst, waar de minister samen met vrijwilligers en een expert van Monumentenwacht aan de slag ging bij het standbeeld van priester Adolf Daens. Het beeld, dat bij de brug over de Dender staat, is bijna 70 jaar oud. Volgens berichtgeving van vrtnws.be had het monument al zeker 15 jaar geen grondige reiniging meer ondergaan en vertoonde het aanzienlijke groenaanslag.
Burgerparticipatie en selectie
Een centraal onderdeel van de campagne is de betrokkenheid van de burger. Mensen kunnen vanaf nu zelf beelden of monumenten nomineren die volgens hen een opfrisbeurt verdienen. De uiteindelijke selectie van de beelden die worden aangepakt, gebeurt op basis van de fysieke staat van het object en het historische verhaal dat ermee verbonden is. Minister Weyts benadrukte dat ook controversiële beelden in aanmerking komen voor deze procedure.
Context en noodzaak
De noodzaak voor een dergelijke campagne komt voort uit de huidige staat van het Vlaamse straatbeeld. Volgens de minister staan er ongeveer 4.500 beelden en monumenten in Vlaanderen, waarvan er circa 1.700 zijn opgenomen in de Inventaris van het Agentschap Onroerend Erfgoed. De variatie is groot: van historische figuren zoals Hendrik Conscience, Peter Paul Rubens, Jacob van Artevelde en Ambiorix, tot modernere figuren zoals Eddy Merckx en Urbanus, naast diverse oorlogs- en herdenkingsmonumenten.
Weyts stelt dat veel van deze monumenten momenteel verkommeren en dat voorbijgangers er vaak achteloos aan voorbijgaan omdat de achterliggende geschiedenis niet meer bekend is. In het geval van Adolf Daens, die eind 19e eeuw streed voor de rechten van arbeiders in Aalst, vindt de minister dat het beeld een cruciale plek inneemt in het 'Verhaal van Vlaanderen' en dat dit verhaal bewaard moet blijven.
Financiële achtergrond
De campagne komt op een moment dat de financiering voor lokaal onderhoud onder druk staat. Hoewel het onderhoud van standbeelden grotendeels een bevoegdheid is van gemeenten en steden, zijn deze vorige week op de hoogte gesteld dat zij de komende vijf jaar minder budget zullen ontvangen. Door middel van 'Beeldschone Verhalen' wil de Vlaamse regering garanderen dat er in ieder geval een minimum van 150 beelden letterlijk en figuurlijk uit het stof wordt getild.