Onderzoekers hebben een tot nu toe onbekend type cel ontdekt dat uitsluitend tijdens de zwangerschap voorkomt. De vondst maakt deel uit van een grootschalig onderzoek naar het grensvlak tussen moeder en foetus, waarbij wetenschappers voor het eerst een gedetailleerde kaart hebben gemaakt van alle celtypes die op deze cruciale plek actief zijn.
Mysterieuze cellen zonder duidelijke functie
Het nieuwe celtype werd aangetroffen bij het in kaart brengen van de zogenoemde "maternal-fetal interface" — het gebied waar de placenta van de foetus contact maakt met het baarmoederweefsel van de moeder. livescience.com weten wetenschappers nog niet wat de functie van deze cellen is. "Niemand weet wat ze zijn," aldus de onderzoekers.
De ontdekking kwam voort uit een grootschalig project waarbij individuele cellen op hoge resolutie werden bestudeerd. nature.com dat deze gedetailleerde mapping niet alleen het nieuwe celtype aan het licht bracht, maar ook inzicht geeft in welke celtypes het meest kwetsbaar zijn bij zwangerschapscomplicaties zoals pre-eclampsie.
Complexe uitwisseling tussen moeder en kind
Het onderzoek sluit aan bij een groeiend wetenschappelijk inzicht over de bijzondere biologische verbinding tussen moeder en kind. Tijdens de zwangerschap vindt er een voortdurende uitwisseling van cellen plaats tussen moeder en foetus via de placenta. Dit fenomeen, bekend als microchimerisme, betekent dat foetale cellen zich kunnen vestigen in verschillende organen van de moeder — waaronder de schildklier, lever, longen, hersenen en hart.
Onderzoek van Cincinnati Children's Hospital toont aan dat deze uitwisseling in beide richtingen plaatsvindt. Niet alleen kunnen foetale cellen jarenlang in het lichaam van de moeder blijven, maar ook kunnen moedercellen zich vestigen in het lichaam van het kind en zelfs worden doorgegeven aan toekomstige generaties.
Decennialange aanwezigheid in het lichaam
De aanwezigheid van deze vreemde cellen is opmerkelijker dan lange tijd werd gedacht. theatlantic.com ontdekte onderzoeker Diana Bianchi, nu directeur van het Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development, 24 jaar geleden Y-chromosomen in het schildklierweefsel van een vrouw die jaren eerder een zoon had gebaard. De mannelijke cellen hadden zich volledig geïntegreerd in het vrouwelijke weefsel en functioneerden als normale schildkliercellen.
Deze cellen kunnen tientallen jaren na een zwangerschap nog steeds worden aangetroffen. scientificamerican.com al dat mannelijke cellen waren gevonden in de hersenen van vrouwen die decennia eerder zwanger waren geweest van zonen. Opvallend genoeg kwamen deze cellen minder vaak voor bij vrouwen met de ziekte van Alzheimer, wat suggereert dat ze mogelijk een beschermende rol spelen voor de gezondheid van het brein.
Zowel heilzaam als schadelijk
De rol van microchimerische cellen blijft complex en deels onbegrepen. nd.edu wijst erop dat deze cellen zowel positieve als negatieve effecten kunnen hebben. Ze kunnen helpen bij wondgenezing, weefselreparatie en regulering van het immuunsysteem, maar zijn ook in verband gebracht met zwangerschapscomplicaties, auto-immuunziekten zoals sclerodermie en reumatoïde artritis, en bepaalde vormen van kanker zoals leukemie.
Eerder onderzoek van Cincinnati Children's toonde aan dat deze persisterende cellen geen toevallige overblijfselen van de zwangerschap zijn, maar een verrassende rol spelen bij het helpen van moeders om eerdere zwangerschappen te "onthouden". Hierdoor kan het immuunsysteem een foetus die vreemde eigenschappen van de vader draagt beter tolereren.
Nieuwe inzichten in zwangerschapscomplicaties
De nieuwe gedetailleerde kaart van het moeder-foetus grensvlak biedt wetenschappers concrete aanknopingspunten om zwangerschapscomplicaties beter te begrijpen. Door precies in kaart te brengen welke celtypes het meest kwetsbaar zijn bij aandoeningen zoals pre-eclampsie, kunnen onderzoekers mogelijk nieuwe behandelingen ontwikkelen.
De ontdekking van het nieuwe celtype onderstreept hoeveel er nog te leren valt over de biologische processen tijdens de zwangerschap. Ondanks decennia van onderzoek naar microchimerisme sinds de ontdekking ervan in de late 19e eeuw, blijven fundamentele vragen onbeantwoord: wat doen deze cellen precies, hoe bewegen ze tussen lichamen, en welke rol spelen ze bij gezondheidsuitkomsten?
De wetenschappers benadrukken dat deze cellen extreem zeldzaam zijn — ongeveer één op de miljoen cellen in ons lichaam is van maternale oorsprong — maar gezien het feit dat het menselijk lichaam bijna 30 biljoen cellen bevat, draagt ieder mens letterlijk miljoenen cellen van zijn of haar moeder mee. Deze ontdekking daagt het traditionele idee uit dat we autonome, singuliere individuen zijn, en suggereert dat de meeste mensen letterlijk stukjes van andere mensen in zich dragen.