De trend waarbij partners niet langer in hetzelfde bed slapen, wint aan terrein en zorgt voor een actuele discussie in de media. In de podcast ‘HLN Vandaag’ bespreekt radiopresentatrice Anke Buckinx hoe zij zich herkent in deze ontwikkeling, die ook wel bekendstaat als 'Sleeping Apart Together' (SAT).
Een persoonlijke keuze tegen slaapproblemen
De discussie over het scheiden van de slaapplaatsen binnen een relatie werd recentelijk aangewentry in de hln.be. De presentatrice, die optreedt als 'Meeprater', deelt haar eigen ervaringen met het fenomeen waarbij koppels ervoor kiezen om de nacht in aparte bedden of zelfs aparte kamers door te brengen.
Hoewel er vaak een taboe rust op het besluit om niet samen te slapen, is er een groeiende groep mensen die deze regeling als functioneel ervaart. Een voorbeeld hiervan is de Australische journaliste Jennifer Adams, die in een blogpost beschreef hoe zij en haar partner besloten apart te slapen vanwege zijn snurken en woelen. Volgens de beschrijving op duetrelatiebemiddeling.be was deze maatregel aanvankelijk een noodgreep om haar nachtrust te herstellen, maar werd het al snel een permanente en werkbare oplossing voor het paar.
De voordelen: betere nachtrust en minder irritatie
De belangrijkste drijfveer achter het apart slapen is vaak de kwaliteit van de slaap zelf. Verschillen in slaapritme of fysieke ongemakken kunnen namelijk voor aanzienlijke spanningen zorgen. Zo kan de aanwezigheid van een partner die een 'nachtraaf' is, problematisch zijn voor iemand die een 'vroege vogel' is. Daarnaast spelen fysieke voorkeuren, zoals de gewenste temperatuur in de slaapkamer, een grote rol.
Volgens informatie van gezondheid.be kunnen dergelijke verschillen in slaapgewoonten de relatie onder druk zetten door het ontstaan van conflicten. Door voor SAT te kiezen, kunnen partners de irritaties die voortvloeien uit onderbroken slaap of snurken vermijden. Dit kan uiteindelijk leiden tot een betere nachtrust, wat een positieve impact kan hebben op de algevoel van de partners overdag.
De nadelen: impact op intimiteit en hormoonhuishouding
Ondanks de verbeterde slaapkwaliteit kleven er ook risico's aan het apart slapen. De fysieke nabijheid tijdens de slaap speelt namelijk een cruciale rol bij onze biologische processen. Wanneer partners naast elkaar slapen, vindt er een regulatie van hormonen plaats die essentieel is voor het welzijn.
Zo stelt dat het naast een partner liggen de aanmaak van het stresshormoon cortisol kan verlagen. Ook de productie van oxytocine, vaak het 'liefdeshormoon' genoemd, wordt gestimuleerd door de fysieke nabijheid en de veiligheid die deze situatie biedt. Het wegvallen van deze fysieke contactmomenten tijdens de nacht kan ertoe leiden dat de emotionele verbinding en de intimiteit binnen het koppel verminderen.
Gebrek aan wetenschappelijk bewijs
Hoewel de trend duidelijk zichtbaar is, is de wetenschappelijke onderbouwing voor de stelling dat apart slapen de relatie verbetert, zeer beperkt. Een factcheck op duetrelatiebemiddeling.be wijst erop dat er geen hard bewijs is voor de bewering dat slaapscheiding de relatie noodzakelijkerwijs bevordert. Onderzoek naar de impact van samen of apart slapen op de relatiekwaliteit is namelijk schaars.
Experts zoals professor Paul Enzlin van de KU Leuven bevestigen dat de wetenschappelijke basis hiervoor ontbreekt. Hoewel het logisch is dat slaaptekort door snurken schadelijk is voor de stemming, is er geen bewijs dat de oplossing — apart slapen — de relatie structureel gezonder maakt. Relatie-expert Rika Ponnet uit zich ook kritisch over het loslaten van de gedeelde slaapkamer. Zij ziet de slaapkamer als een "ankerpunt" en een "veilige haven" binnen de relatie, en vraagt zich af of dit fundament niet onnodig moet worden opgegeven.
Samenvattend blijft de keuze voor apart slapen een persoonlijke afweging tussen het maximaliseren van individuele nachtrust en het behouden van fysieke nabijheid en hormonale verbondenheid.