Er wordt in Brussel geconfronteerd met aanzienlijke kosten door het onjuist sorteren van huishoudelijk afval. In de blauwe PMD-zakken belandt een grote hoeveelheid materiaal die daar niet thuishoort, wat leidt tot een jaarlijkse financiële schade van bijna 4 miljoen euro.
Volgens berichtgeving van vrt.be is er in 2025 bijna 4.000 ton aan vervuiling vastgesteld in de PMD-stroom. De kosten voor het verwijderen en correct verwerken van dit foutieve afval worden geschat op gemiddeld 1.000 euro per ton. Deze cijfers onderstrepen de noodzaak voor een betere naleving van de sorteerregels in de hoofdstad.
Focus op sensibilisering
Om deze trend te doorbreken, hebben Fost Plus en Net Brussel een nieuwe communicatiecampagne gelanceerd. De centrale boodschap is helder: "Check. Een verpakking? Dan in de blauwe zak!". De campagne richt zich op het wegnemen van twijfels bij burgers, aangezien er vaak materialen in de zakken belanden die geen verpakkingen zijn, zoals plastic speelgoed, kleding of elektronische sigaretten.
In een verklaring via prezly.com wordt benadrukt dat sorteerfouten een dubbel negatief effect hebben. Naast de stijgende verwerkingskosten gaat er een aanzienlijke hoeveelheid waardevolle grondstoffen verloren die anders via recycling een tweede leven hadden kunnen krijgen.
Specifieke Brusselse uitdagingen
De problematiek in Brussel is groter dan in de rest van België. Terwijl het nationale gemiddelde van vervuiling in PMD-zakken op 13,5% ligt, bedraagt dit percentage in Brussel maar liefst 17%. Net Brussel wijst hierbij op de complexe stedelijke omgeving. Veel bewoners beschikken in hun appartementen over beperkte ruimte voor verschillende afvalbakken, waardoor zakken vaak in gemeenschappelijke ruimtes worden verzameld.
Daarnaast vormt de demografische samenstelling van de stad een uitdaging. Met ongeveer 184 nationaliteiten en een honderdtal gesproken talen is het voor de overheid complex om alle inwoners effectief te informeren over de juiste sorteermethoden.
Nationale prestaties versus lokale handhaving
Ondanks de lokale problemen in de hoofdstad scoort België internationaal sterk. Baptiste Erpicum, woordvoerder van Fost Plus, meldt dat België in 2024 volgens Eurostat 83,2% van het verpakkingsafval recycleerde, wat ruim boven het Europese gemiddelde van 67% ligt.
Parallel aan de sensibilisering wordt er ook gekeken naar controle. Zoals beschreven door nieuws365.be, controleren afvalintercommunales strenger op de inhoud van de zakken. Wanneer er te veel fouten worden gevonden, zoals de aanwezigheid van piepschuim, batterijen of elektrische apparaten, kan de zak worden geweigerd met een specifieke sticker.
Er is echter discussie over de effectiviteit van de handhaving. Volgens gegevens van staatssecretaris Audrey Henry is het aantal processen-verbaal voor sorteerfouten en sluikstorten in de afgelopen drie jaar met 18% gedaald; in 2025 werden er 3.107 pv's opgesteld tegenover 3.782 in 2023. Zoals bruzz.be meldt, stelt parlementslid Benjamin Dalle dat deze daling mogelijk niet wijst op minder overtredingen, maar eerder op een tekort aan actieve handhaving.