Het Vera C. Rubin Observatory in Chili heeft in slechts anderhalve maand tijd meer dan 11.000 tot nu toe onbekende asteroïden ontdekt. De krachtige telescoop registreerde daarnaast meer dan 80.000 reeds bekende asteroïden, waaronder enkele die eerder als 'verloren' werden beschouwd omdat hun banen te onzeker waren om hun toekomstige locaties te voorspellen, rubinobservatory.org.
De ontdekkingen bieden een voorproefje van wat wetenschappers verwachten zodra het observatorium volledig operationeel is. Het gaat om ongeveer een miljoen waarnemingen die zijn verzameld over een periode van zes weken. Alle gegevens zijn inmiddels ingediend bij het Minor Planet Center van de Internationale Astronomische Unie.
Revolutie in asteroidenonderzoek
"Wat vroeger jaren of decennia duurde om te ontdekken, zal Rubin in maanden blootleggen," aldus Mario Juric, hoofdwetenschapper voor het zonnestelsel bij Rubin en astronoom aan de Universiteit van Washington, sci.news. "We beginnen de belofte van Rubin waar te maken om onze inventaris van het zonnestelsel fundamenteel te hervormen en de deur te openen naar ontdekkingen die we ons nog niet hebben voorgesteld."
Het Vera C. Rubin Observatory, vernoemd naar de gelijknamige astronoom, beschikt over de grootste digitale camera op aarde met een diameter van 8,4 meter. De telescoop staat op Cerro Pachón in Chili en is nog geen jaar operationeel, maar heeft astronomen al overspoeld met gegevens. gizmodo.com dat wetenschappers tijdens een eerste golf van meldingen meer dan 800.000 waarschuwingen ontvingen over verschillende datasets uit de donkere kosmos.
Diverse ontdekkingen
Onder de nieuw ontdekte objecten bevinden zich honderden trans-Neptunus-objecten – hemellichamen die zich voorbij de baan van Neptunus bevinden – en 33 tot nu toe onbekende nabije-aarde-asteroïden. Deze laatste categorie is bijzonder belangrijk voor planetaire verdediging, omdat deze objecten potentieel een risico kunnen vormen voor de aarde.
De dataset omvat ook asteroïden die eerder wel waren waargenomen maar later 'verloren' raakten. Dit gebeurt wanneer de onzekerheid over hun baan te groot wordt om hun toekomstige positie nauwkeurig te voorspellen. Dankzij de gevoelige instrumenten van Rubin kunnen deze objecten opnieuw worden geïdentificeerd en gevolgd.
Toegankelijke data voor onderzoekers
Alle ontdekkingen van het Rubin Observatory zijn openbaar toegankelijk via de Rubin Orbitviewer, een online tool waarmee gebruikers de banen van de ontdekte asteroïden kunnen bekijken. Aanvullende informatie is beschikbaar op het Rubin Asteroid Discoveries Dashboard, space.com.
Het observatorium wordt tijdens zijn operationele fase ondersteund door de National Science Foundation (NSF) en het Department of Energy (DOE) Office of Science van de Verenigde Staten. Zij financieren zowel de uitvoering van de Legacy Survey of Space and Time als wetenschappelijk onderzoek met de verzamelde gegevens.
Begin van grootschalige verkenning
De huidige ontdekkingen zijn slechts het begin. Astronomen zijn nog lang niet klaar met het analyseren van alle data die Rubin produceert. "Deze eerste grote inzending na Rubin First Look is slechts het topje van de ijsberg en toont aan dat het observatorium klaar is," benadrukt Juric in de rubinobservatory.org.
De telescoop voert de Legacy Survey of Space and Time (LSST) uit, een ambitieus project dat gedurende tien jaar de zuidelijke hemel in kaart zal brengen. Door herhaaldelijk dezelfde gebieden te fotograferen, kan Rubin niet alleen nieuwe objecten ontdekken, maar ook veranderingen in de hemel detecteren, zoals variabele sterren, supernova's en bewegende asteroïden.
Met zijn ongekende waarnemingscapaciteit markeert het Vera C. Rubin Observatory een nieuwe fase in de astronomie. De verwachting is dat het observatorium in de komende jaren tientallen miljoenen hemellichamen zal catalogiseren en daarmee ons begrip van het zonnestelsel en het universum drastisch zal uitbreiden.