Wetenschappers dachten altijd dat amfibieën niet in zee konden overleven. Een fossiel uit China bewijst het tegendeel. De soort Gerrothorax maritimus leefde ruim 237 miljoen jaar geleden in zout water — een scenario dat tot nu toe als biologisch onmogelijk gold. De vondst is beschreven in een artikel van newscientist.com.
Het probleem? Amfibieën hebben een doorlaatbare huid. In zout water absorberen ze daardoor te veel zout, wat dodelijk is voor hun organisme. Toch overleefde dit dier prima in een zilt milieu. Het fossiel dateert uit het Laat-Trias en werd door boeren ontdekt in het nationale geopark in het district Guanling in China. Het dier was ongeveer 74 centimeter lang.
🧠 Even simpel uitgelegd
Amfibieën, zoals kikkers en salamanders, hebben een huid die water en stoffen doorlaat — handig om te ademen, maar gevaarlijk in zee. Ze nemen dan te veel zout op, net als wanneer je zeewater zou drinken in plaats van fris water. Dit fossiel laat zien dat één amfibiesoort dat probleem slim omzeilde: zijn lichaam zat vol harde beplating, die als een soort pantser de kwetsbare huid afschermde van het zoute water.
Een gespecialiseerde jager op de zeebodem
Gerrothorax maritimus had een duidelijke overlevingsstrategie. Het was een plat dier dat op de oceaanbodem leefde en als hinderlaagpredator joeg. Met een brede bek en een krachtig tongbeen in de nek kon het waarschijnlijk prooien opzuigen. Die tactiek lijkt op die van moderne bodembewoners van vergelijkbare grootte, zoals de wobbegonghaai.
Bij de analyse was snel duidelijk dat het geen reptiel of vis was. De combinatie van kieuwen en vier poten wees onmiskenbaar op een vroege amfibie. Opvallend: er zijn geen aanwijzingen dat het dier een metamorfose onderging, zoals veel hedendaagse amfibieën wel doen.
Het geheim van de overleving
Hoe vermijdde een amfibie de fatale gevolgen van zout water? Ryosuke Motani van de University of California, Davis, die betrokken was bij de analyse, denkt dat het antwoord in de bouw van het dier ligt. De stevige lichaamsbeplating zou als beschermlaag hebben gefungeerd, waardoor de kwetsbare huid minder aan het zoute water werd blootgesteld.
Om twijfels weg te nemen, onderzochten de wetenschappers of het dier misschien gewoon een landbewoner was die na zijn dood in zee was gespoeld. Nader onderzoek wees uit dat Gerrothorax maritimus daadwerkelijk in een mariene omgeving leefde.
De ontdekking vult een groot gat in de paleontologische geschiedenis. De oceanen van het Laat-Trias werden vooral gedomineerd door mariene reptielen, maar dit fossiel bewijst dat amfibieën ook een succesvolle niche veroverden op de zeebodem. De biologische grens van wat amfibieën kunnen verdragen wordt hiermee fundamenteel herzien.