Het aantal fastfoodrestaurants en andere aanbieders van ongezonde voeding rondom middelbare scholen in Vlaanderen neemt toe. Uit onderzoek van Sciensano blijkt dat een op de drie scholen minstens tien ongezonde eetgelegenheden op loopafstand heeft. Deze trend is ook zichtbaar in Wallonië en Brussel, en in Nederland, waar het aanbod van ongezonde voeding rond scholen eveneens sterk is gestegen kro-ncrv.nl.
Toenemende ongezonde voedselomgeving
De voedselomgeving rond scholen in Vlaanderen is de afgelopen jaren aanzienlijk ongezonder geworden. Traditionele voedingszaken zoals groente- en fruitwinkels en bakkers hebben plaatsgemaakt voor fastfoodrestaurants en gemakswinkels. Gemiddeld heeft een basisschool in Vlaanderen 3,8 gemakswinkels en 6,3 fastfood-, afhaal- of bezorgrestaurants binnen een kilometer. Voor secundaire scholen zijn deze aantallen zelfs verdubbeld, met respectievelijk 7,6 en 12,7 van dergelijke etablissementen vrt.be.
In Nederland is een vergelijkbare ontwikkeling gaande. Onderzoeksplatform Pointer van KRO-NCRV meldde in juni 2022 dat het fastfoodaanbod binnen vijf minuten loopafstand van middelbare scholen in tien jaar tijd met 40 procent is toegenomen. Deze stijging is zelfs 48 procent rond scholen met veel achterstandsleerlingen avrotros.nl. Staatssecretaris Maarten van Ooijen van Volksgezondheid noemde deze bevindingen "tamelijk shocking".
Gevolgen voor de gezondheid van jongeren
Artsen en wetenschappers uiten hun zorgen over deze ontwikkeling, aangezien het toegenomen aanbod van ongezonde voeding bijdraagt aan het oplopende overgewicht en gerelateerde ziekten. Studies tonen een duidelijk verband aan tussen een ongezonde voedselomgeving rond scholen en de gewichtsstatus van kinderen, met name bij kinderen tot 12 jaar sciensano.be. De keuze voor ongezonde voeding wordt gemakkelijker gemaakt in een dergelijke omgeving, wat vooral kwetsbaar is voor kinderen en jongeren wier fysieke en psychologische ontwikkeling nog in volle gang is voedingvisie.nl.
Leerlingen erkennen zelf ook de verleiding. Een leerling van het Segbroek College in Den Haag gaf aan dat de aanwezigheid van veel winkels met ongezonde opties het moeilijk maakt om gezond te eten. Een ander neemt bewust geen pinpas mee naar school om impulsaankopen te voorkomen.
Oproep tot actie
De onderzoekers van Sciensano en andere gezondheidsorganisaties roepen de overheid op om maatregelen te nemen om het voedingsaanbod rond scholen gezonder te maken. Een gezond en evenwichtig eetpatroon is essentieel voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Scholen worden gezien als een belangrijke hefboom om een gezond en duurzaam voedingsaanbod te promoten en te stimuleren, vooral omdat niet elk kind van thuis uit gezond eten meekrijgt go-ouders.be.
De VO-Raad, de koepel van middelbare scholen in Nederland, herkent de problematiek en stelt dat de resultaten hen niet verbazen. Er wordt benadrukt dat de overheid juist een gezonde leefstijl en gezonde voeding op scholen wil stimuleren, gezien de verdubbeling van het aantal pubers met overgewicht in de afgelopen dertig jaar.