De Vlaamse erfgoedsector voert actie tegen aangekondigde bezuinigingen van 47 miljoen euro. Standbeelden in Vlaanderen en Brussel werden voorzien van rouwbanden om aandacht te vragen voor de crisis in de sector.
De actie is onderdeel van een breder protest tegen het cultuurbeleid van minister van Cultuur Caroline Gennez (Vooruit). Onder de slogan "Laat het licht aan" uiten archieven, bibliotheken en musea hun ongenoegen over de forse vermindering of volledige schrapping van subsidies. Volgens dekrantenkoppen.be laat de sector hiermee de standbeelden 'spreken' om de ernst van de situatie te onderstrepen.
Zware impact op instellingen
De besparingen treffen een breed scala aan culturele instellingen. Volgens berichtgeving van vrt.be wordt de erfgoedsector bijzonder hard geraakt. Zo verliezen archiefinstellingen zoals het Letterenhuis in Antwerpen, het KADOC in Leuven en het Amsab-ISG in Gent de helft van hun Vlaamse subsidie.
Andere instellingen worden nog drastischer getroffen:
* Volledige schrapping: Bozar in Brussel en diverse erfgoedbibliotheken, waaronder de Boekentoren in Gent en de Hendrik Consciencebibliotheek in Antwerpen, ontvangen geen Vlaamse middelen meer.
* Gedeeltelijke vermindering: Diverse musea, waaronder het Huis van Alijn in Gent, het Jenevermuseum in Hasselt, Abby in Kortrijk en Museum Mayer van den Bergh in Antwerpen, zien hun subsidie met 30 procent dalen.
"25 jaar beleid dooft"
De sector spreekt van een "no-go" en stelt dat met deze maatregelen een opbouw van 25 jaar aan cultureel erfgoedbeleid teniet wordt gedaan. In een verklaring benadrukt de sector dat achter de cijfers mensen schuilgaan die verantwoordelijk zijn voor het bewaren van collecties en het creëren van ruimte voor democratie en participatie.
Ook binnen de community van de erfgoed.app wordt de impact gevoeld. Naast de acties bij standbeelden zijn er andere symbolische protesten georganiseerd: molens gingen symbolisch in rouw, zwarte vlaggen werden opgehangen en de Boekentoren in Gent werd gedurende twaalf nachten bloedrood verlicht als noodsignaal.
Deskundigen waarschuwen voor verschraling
Erfgoedhoogleraar Marc Jacobs omschrijft de ingrepen als een zware schok. Volgens hem gaat het niet enkel om het financiële verlies, maar ook om een gebrek aan erkenning voor de rol van erfgoedinstellingen bij het creëren van kennis en inventarissen. Hij stelt dat Vlaanderen internationaal juist als voorbeeld gold voor de werking van erfgoed.
Ook Dirk De Corte, docent cultuurmanagement, waarschuwt voor de gevolgen. Hij wijst erop dat het Vlaamse cultuurbudget, wanneer gecorrigeerd voor inflatie, is gedaald van 600 miljoen euro in 2004 naar 471 miljoen euro op dit moment. Dit betekent een afname van ongeveer 20 procent. Volgens headliner.nl zullen vooral organisaties zonder marktinkomsten, zoals het sociaal-cultureel volwassenenwerk, hun activiteiten drastisch moeten afbouwen.
De sector vreest dat deze reeks besparingen zal leiden tot een sterke verschraling van het culturele landschap, waarbij essentieel mensenwerk dat collecties en tradities voor toekomstige generaties bewaart, niet langer kan worden uitgevoerd.