Wetenschappers hebben het sterkste bewijs tot nu toe gevonden dat de Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC), een cruciaal oceaanstroomsysteem dat het klimaat in Europa reguleert, aan het verzwakken is. newscientist.com tonen aan dat de stroming op meerdere locaties tegelijk afneemt.
Bewijs van verzwakking
De AMOC functioneert als een gigantische transportband die warm, zout water vanuit de Golf van Mexico naar het noorden van de Atlantische Oceaan brengt. Dit systeem zorgt ervoor dat de temperaturen in West-Europa milder zijn dan in Canada of Rusland op vergelijkbare breedtegraden. Het dichte water koelt vervolgens af en zakt naar de zeebodem, waar het zuidwaarts stroomt langs de westelijke kant van de Atlantische Oceaan.
Volgens onderzoeker Qianjiang Xing van de Universiteit van Miami, die het onderzoek leidde, is de Atlantische circulatie aan het verzwakken bij de westelijke grens. newscientist.com om te bevestigen dat dit signaal consistent is over het bredere noordelijke deel van de Atlantische Oceaan.
Decennialange monitoring
Sinds 2004 heeft de Universiteit van Miami samen met andere instellingen een lijn van verankerde meetboeien geïnstalleerd, van de Bahama's tot de Canarische Eilanden, bekend als RAPID-MOCHA. newscientist.com, oftewel hoeveel water er effectief aan beide kanten van de Atlantische Oceaan is opgestapeld.
newscientist.com. Computermodellen hebben gewaarschuwd dat het systeem binnen enkele decennia zou kunnen instorten, hoewel directe metingen pas ongeveer twee decennia worden uitgevoerd.
Klimaatgevolgen
Een verzwakking van de AMOC zou aanzienlijke gevolgen kunnen hebben voor het mondiale klimaat. Het systeem speelt een cruciale rol bij het herverdelen van warmte over het aardoppervlak. Een zwakkere AMOC zou de menging verminderen en minder warm water naar het noorden brengen, waardoor warmte in de tropen blijft en kou in de poolgebieden – wat waarschijnlijk warme gebieden warmer en koude gebieden kouder maakt.
Volgens klimaatwetenschappers zou een substantiële verzwakking van de AMOC kunnen resulteren in significante, mogelijk catastrofale klimaatverandering. De afname zou ook neerslagpatronen kunnen beïnvloeden, stormen kunnen versterken en de zeespiegel langs de Noord-Amerikaanse Atlantische kust kunnen doen stijgen.
Oorzaken van de verzwakking
De belangrijkste oorzaak van de verzwakking ligt in de opwarming van de aarde door menselijke activiteiten. earth.com. Minder zinkend water betekent minder omwenteling, wat de hele circulatie kan verzwakken.
Een studie uit 2021 gepubliceerd in Nature Geoscience toonde aan dat earth.org. Deze bevinding onderstreept de ernst van de situatie en de noodzaak voor verdere monitoring.
Wetenschappelijke uitdagingen
Een frustrerende factor in dit onderzoek is dat directe metingen van de AMOC relatief recent zijn. De stroming wordt pas sinds 2004 continu gemonitord door verankerde instrumenten, wat niet lang genoeg is om met zekerheid een echte langetermijnafname te onderscheiden van natuurlijke schommelingen.
Het nieuwe onderzoek biedt echter overtuigender bewijs door metingen op meerdere locaties tegelijk te gebruiken. Door de consistentie van de verzwakking over verschillende breedtegraden te bevestigen, versterkt het de conclusie dat er sprake is van een systematische verandering in het oceaanstroomsysteem.
Toekomstige monitoring
Wetenschappers benadrukken het belang van voortgezette monitoring van de AMOC. De gegevens van de afgelopen twee decennia vormen een waardevolle basis, maar langetermijnobservaties zijn noodzakelijk om de snelheid en omvang van de veranderingen volledig te begrijpen. Dit is cruciaal voor het maken van nauwkeurige klimaatprojecties en het voorbereiden op mogelijke gevolgen voor ecosystemen, weersystemen en menselijke samenlevingen rond de Atlantische Oceaan.