Vier jonge levens, drie rechtszalen, één vraag: kan een assisenproces helpen bij het verwerken van onvoorstelbaar verlies? In het recente gerechtelijke najaar stonden de dood van Dean (4), Jairon (14), Ona (5) en Maud (8) centraal in Brugge, Antwerpen en Gent.
De zaken trokken volle zalen en enorme publieke belangstelling via radio, televisie en geschreven pers. Volgens een analyse van vrtnws.be slaagde een jury van twaalf personen erin om balans te vinden tussen de harde feiten, de onvermijdelijke twijfels en de intense emoties die deze zaken met zich meebrengen.
Vertrouwd door de slachtoffers zelf
Wat de zaken extra aangrijpend maakte: de daders waren mannen die de kinderen blindelings vertrouwden. Het ging om de zogenaamde "knuffelpeter" Dave De Kock en de vaders Chris Vanhaverbeke en Rennlhij Manuela.
De emotionele lading kwam vooral vrij tijdens de getuigenissen van de moeders. Astrid, de moeder van Ona en Maud, sprak in Brugge over haar ongeloof dat haar dochters iets zou worden aangedaan. Ook de moeders van Dean en Jairon deelden hun verhaal.
Van feitenrelaas naar menselijke maat
Een assisenproces begint vaak hard en zakelijk. De aanklager opent met een feitenrelaas, de beschuldigden worden verhoord en wetsdokters presenteren hun bevindingen — vaak ondersteund door schokkende beelden.
In de zaak van Jairon ging het om beelden van een ontbonden lichaam in een bed. Bij Dean toonde een helikoptercamera het blauwgeslagen lichaam op het eiland Neeltje Jans. En er was een reconstructievideo waarin een vader liet zien hoe hij te werk ging.
De sfeer in de rechtszaal kantelde toen de getuigenissen aan het woord kwamen. Volgens vrtnws.be zorgden die verklaringen ervoor dat de slachtoffers niet langer enkel namen in een autopsieverslag waren. Zo keerde de menselijke maat terug in het proces.
"Er zit iets goeds in u"
Er waren ook opvallende momenten vanuit de rechtbank zelf. hln.be meldde exclusief dat assisenvoorzitter Bart Meganck na het proces van Dean tegen Dave De Kock de woorden "Er zit iets goeds in u" gebruikte richting de beschuldigde.
De reeks processen onderstreept de complexe dynamiek van assisen bij misdrijven die het maatschappelijk evenwicht verstoren. Het proces dient niet enkel als juridisch instrument voor veroordeling, maar ook als podium waar de stemmen van de slachtoffers — jaren na hun overlijden — eindelijk gehoord worden.