De bemanning van NASA's historische Artemis II-maanmissie heeft te maken gehad met technische problemen aan het toilet van de Orion-capsule. Hoewel de missie over het algemeen voorspoedig verloopt, blijkt het afvoersysteem van het toilet een hardnekkige uitdaging te vormen voor zowel de astronauten als grondteams.
Eerste storing snel verholpen
Kort na de lancering op 1 april meldde de bemanning een knipperend waarschuwingslampje van het toilet in de Orion-capsule. Volgens skyatnightmagazine.com was de ventilator van het toilet vastgelopen. "De grondteams kwamen met instructies om toegang te krijgen tot de ventilator en dat gebied vrij te maken om het toilet weer operationeel te krijgen voor de missie," aldus Jordan tijdens live-commentaar op de missie.
De astronauten werkten nauw samen met missiecontrole in Houston en slaagden erin het toilet te herstellen voordat de capsule zijn motoren ontstak voor de apogee raise burn – een cruciale manoeuvre waarbij het ruimtevaartuig naar een hogere baan rond de aarde wordt gebracht als voorbereiding op de reis naar de maan.
Nieuw probleem met afvoersysteem
Enkele dagen later, op zaterdag, deed zich echter een nieuw probleem voor. Het toilet kon zijn afval niet meer overboord dumpen in de ruimte, mogelijk door een bevroren ventilatielijn. Volgens nasa.gov verzamelt urine zich in een kleine tank ter grootte van een kantoorprullenbak, waarna het normaal gesproken de ruimte in wordt geloosd.
"De uitdaging waar we doorheen werken is het legen van de tank," verklaarde een NASA-functionaris tijdens een van de dagelijkse missie-briefings in het Johnson Space Center. arstechnica.com moesten de astronauten uitwijken naar een alternatief systeem met opvouwbare plastic containers om urine op te vangen.
Toilet functioneert op zich goed
Opmerkelijk genoeg ligt het probleem niet bij het toilet zelf. space.com dat het Universal Waste Management System (UWMS) naar behoren functioneert. Het systeem gebruikt luchtstroom om afval van het lichaam weg te trekken in de gewichtloze omgeving van de ruimte – een essentiële functie voor hygiëne en comfort tijdens de tiendaagse missie.
Het probleem zit hem in het afvoeren van de verzamelde urine naar buiten. De bevroren ventilatielijn verhindert dat de tank geleegd kan worden, wat op termijn tot capaciteitsproblemen zou kunnen leiden.
Missie verloopt verder voorspoedig
Ondanks de toiletperikelen verloopt de Artemis II-missie over het algemeen uitstekend. De Orion-capsule bevindt zich inmiddels dichter bij de maan dan bij de aarde en heeft al verschillende belangrijke mijlpalen bereikt. Volgens CNN zijn de vier bemanningsleden – NASA-astronauten Reid Wiseman, Victor Glover en Christina Koch, samen met de Canadese astronaut Jeremy Hansen – succesvol meer dan halverwege hun reis naar de maan.
"Ik denk dat de fixatie op het toilet een soort menselijke natuur is," merkte een NASA-functionaris op tijdens een persconferentie. arstechnica.com gaat de missie zo goed dat er tijdens de dagelijkse briefings weinig substantieels te bespreken valt, waardoor het discours steeds terugkeert naar het toilet.
Belang van betrouwbare systemen
De toiletproblemen onderstrepen het belang van betrouwbare levensondersteunende systemen voor langdurige ruimtemissies. Het UWMS moet tijdens de missie worden gedragen met gehoorbescherming vanwege het lawaai dat het systeem produceert – een indicatie van de krachtige luchtstroom die nodig is om afval te verwerken in een omgeving zonder zwaartekracht.
NASA en de bemanning blijven samenwerken aan een definitieve oplossing voor het afvoerprobleem. De missie, die op 1 april van start ging, duurt in totaal tien dagen en markeert de eerste keer in meer dan vijftig jaar dat mensen zo ver de ruimte in reizen. De vier astronauten zullen de maan niet landen, maar wel in een baan eromheen vliegen voordat ze terugkeren naar de aarde.