Een Amerikaanse militair, de boordschutter van een neergestorte F-15E gevechtsvliegtuig, is levend teruggevonden in Iran na een complexe reddingsoperatie. De CIA speelde een cruciale rol in deze missie door een misleidingsoperatie op te zetten en de exacte locatie van de militair te traceren. Dit meldt een hooggeplaatste ambtenaar van het Witte Huis aan CBS News, zoals geciteerd door nos.nl en omroepbrabant.nl.
Het Amerikaanse gevechtsvliegtuig, een F-15E, werd eerder neergehaald boven Iran. Iraanse staatsmedia meldden dit als eerste, waarna Amerikaanse functionarissen het bericht bevestigden aan The New York Times, zo bericht nrc.nl. Twee inzittenden raakten vermist na de crash. De piloot van het toestel werd eerder al gered door Amerikaanse elitetroepen. De zoektocht naar de tweede inzittende, een wapensysteemofficier, was nog gaande, aldus vrt.be.
Misleidingsoperatie en lokalisatie
Volgens de Witte Huis-bron startte de CIA een "misleidingsoperatie" voordat de militair werd gelokaliseerd. Binnen Iran werden verhalen verspreid dat de Amerikaanse strijdkrachten de piloot al hadden gevonden en bezig waren met de voorbereidingen om hem uit het land te krijgen. Terwijl deze operatie liep, gebruikte de CIA haar capaciteiten om het bemanningslid van de F-15E te traceren, die zich in een bergkloof bevond. De exacte locatie werd vervolgens gedeeld met het Pentagon en het Witte Huis, waarna de president onmiddellijk opdracht gaf voor een reddingsmissie. De CIA bleef gedurende de hele operatie informatie delen.
Gevaarlijke reddingsmissie
Dergelijke reddingsmissies, in militair jargon CSAR-operaties (Combat Search and Rescue), worden beschouwd als "de meest complexe en gevaarlijke militaire operaties die er zijn", aldus defensiespecialist Jens Franssen van VRT NWS. Hij legt uit dat bij dergelijke operaties laag en traag vliegende helikopters en andere toestellen, zoals C-130-vrachttoestellen, onvoorbereid boven vijandelijk gebied moeten vliegen. Het doel is om elite-eenheden op de grond te zetten die de gecrashte militair moeten oppikken en vervolgens uit het gebied moeten wegvliegen. De missies zijn niet alleen gevaarlijk, maar ook bijzonder tijdsgevoelig.
Context van escalerende spanningen
Het incident vindt plaats tegen de achtergrond van aanhoudende militaire spanningen in het Midden-Oosten. Sinds 28 februari voeren de VS en Israël aanvallen uit op Iran, dat op zijn beurt reageert met luchtaanvallen in de Golfregio. Er zijn meldingen van beschadigde elektriciteitscentrales en ontziltingsinstallaties in Koeweit na Iraanse drone- en raketaanvallen. Ook een gebouw van het ministerie van Financiën in Koeweit en een installatie van de oliemaatschappij Kuwait Petroleum Corporation werden getroffen, zo meldt vrt.be.
Eerder stelde de Amerikaanse president Donald Trump een ultimatum aan het Iraanse regime om de Straat van Hormuz binnen 48 uur "volledig en zonder bedreigingen" te openen, anders zouden de VS Iraanse energiecentrales aanvallen. Iran dreigde op zijn beurt met aanvallen op energiecentrales en andere infrastructuur in de hele regio. Dit ultimatum werd later verlengd. De situatie in de regio blijft uiterst gespannen, met aanhoudende bombardementen en onduidelijkheid over mogelijke gesprekken tussen de VS en Iran.